Autorzy:

Opis danych

Dane pochodzą z artykułu “Nadciśnienie po 40. roku życia zwiększa ryzyko demencji u kobiet” z serwisu Nauka w Polsce.

Sprawdzane cechy wykresów

Głównym wnioskiem z analizy danych jest fakt, że po 40 roku życia częściej występuje nadciśnienie i stosunek ryzyka występowania nadciśnienia w zależności od płci zmienia się na niekorzyść kobiet. Postanowiliśmy sprawdzić jaki typ wykresu najlepiej przedstawi ten drugi fakt i jednocześnie będzie na tyle dokładny, żeby zainteresowana osoba miała możliwość odczytania dokładnych wartości.

Artykuł nie zawiera wielu danych, co pozwoliło na sprawdzenie jeszcze jednego aspektu - czy wykres jest bardziej atrakcyjny w odbiorze nawet, gdy dane można przedstawić w niedużej tabeli.

Przygotowane formy przedstawienia danych

Piktogram

Tabela

Procent osób z nadciśnieniem
Wiek Mężczyźni Kobiety
około 30 lat 31 14
około 40 lat 25 18

Wykres słupkowy

Wykres kołowy

Ankieta

Do zebrania opinii innych osób została przygotowana ankieta (dostępna pod tym adresem).

Ocena poszczególnych wykresów/tabeli

Do każdego przedstawienia danych zostały zadane dwa pytania (różne ich wariancje):

  • u której płci rzadziej/częściej występuje nadciśnienie w wieku 30/40 lat
  • u jakiego procentu kobiet/mężczyzn w wieku 30/40 lat występuje nadciśnienie

Wybór najlepszych metod przedstawienia danych

Następnie, należało wybrać, które przedstawienie danych najlepiej oddało następujący opis słowny:

Mężczyźni i kobiety mieli wykonywane pomiary ciśnienia krwi i inne testy medyczne. Okazało się, że 22 proc. osób - 31 proc. mężczyzn i 14 proc. kobiet - miało nadciśnienie tętnicze już około 30. roku życia. Po ukończeniu 40. lat odsetek ten był podobny, ale proporcje zmieniły się na niekorzyść pań, bowiem nadciśnienie stwierdzono u 25 proc. panów i 18 proc. kobiet.

I na koniec (tym razem można było wybrać kilka opcji), osoby wypełniające ankiety były proszone o wybranie tych sposobów przestawienia danych, które dobrze oddają fakt, że stosunek ryzyka występowania nadciśnienia w zależności od płci zmienia się na niekorzyść kobiet.

Pytania:

Wykres słupkowy:

Pyt. 1 U której płci w wieku ok. 40 lat częściej występuje nadciśnienie?

Pyt. 2 U ilu procent kobiet w wieku ok. 30 lat występuje nadciśnienie?

Piktogram:

Pyt. 3 U której płci w wieku ok. 30 lat częściej występuje nadciśnienie?

Pyt. 4 U ilu procent mężczyzn w wieku ok. 30 lat występuje nadciśnienie?

Wykres kołowy

Pyt. 5 U której płci rzadziej występuje nadciśnienie w wieku około 30 lat?

Pyt. 6 U ilu procent kobiet w wieku ok. 40 lat występuje nadciśnienie?

Tabela:

Pyt. 7 U której płci rzadziej występuje nadciśnienie w wieku około 40 lat?

Pyt. 8 U ilu procent mężczyzn w wieku ok. 40 lat występuje nadciśnienie?

Wszystkie:

Pyt. 9 Który wykres/tabela najlepiej oddaje przedstawiony opis słowny?

Pyt. 10 Które wykresy przejrzyście przedstawią fakt, że u kobiet wraz z wiekiem zwiększa się prawdopodobieństwo nadciśnienia, a u mężczyzn zmniejsza?

Wyniki

Pyt. 1 Pyt. 2 Pyt. 3 Pyt. 4 Pyt. 5 Pyt. 6 Pyt. 7 Pyt. 8 Pyt. 9 Pyt. 10
u mężczyzn 14 u mężczyzn 11 u mężczyzn 5 u kobiet 25 Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 18 u kobiet 25 Wykres słupkowy Wykres słupkowy Piktogram Tabela
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Wykres słupkowy Wykres słupkowy Tabela
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Tabela Wykres słupkowy
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 30 u kobiet 25 Tabela Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 18 u kobiet 31 Piktogram Wykres słupkowy
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 9 u kobiet 25 Piktogram Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 15 u kobiet 25 Tabela Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 20 u kobiet 25 Tabela Wykres słupkowy Piktogram
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 23 u kobiet 25 Piktogram Wykres kołowy
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 15 u kobiet 25 Tabela Wykres słupkowy Piktogram Tabela
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 20 u kobiet 25 Piktogram Piktogram
u mężczyzn 15 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Wykres słupkowy Wykres słupkowy
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 18 u kobiet 25 Wykres słupkowy Wykres słupkowy
u mężczyzn 14 u mężczyzn 31 u kobiet 10 u kobiet 25 Wykres słupkowy Piktogram

Można zaobserwować, że dla większości pytań 1-8 ankietowani odpowiadali poprawnie. Jedynym wyjątkiem jest pytanie o dokładny procent dla wykresu kołowego. Przeanalizowane zostało więc to pytanie oraz dane dotyczące preferencji respondentów (pytania 9 i 10).

Podsumowanie

Z wyników przeprowadzonej ankiety można wywnioskować, że mimo podobnej oceny odczytu wartości z wykresu słupkowego i piktogramu, to tylko wykres słupkowy dobrze pokazuje zmianę w danych w zależności od wieku. Zgodnie z przewidywaniami, ankietowani rzadko wybrali wykres kołowy jako najlepszy. Był to także jedyny wykres dla którego odczyt danych był niedokładny.